افزايش دستمزد تا خط فقر!

شهلا دانشفر

بحث بر سر ميزان حداقل دستمزد سراسرى کارگران براى سال ٨٢ هنوز ادامه دارد. يک ماه پيش که شوراى عالى کار بررسى ميزان حداقل دستمزدها براى سال آتى را در دستور کار گذاشت، از همان آغاز اعلام کرد که نرخ تورم اعلام شده از سوى بانک مرکزى يعنى ١٥ درصد مبنايى براى آغاز بحث بر سر تعيين ميزان حداقل دستمزدها براى سال آتى خواهد بود. سرانجام شوراى عالى کار هفته گذشته اعلام داشت که تعيين حداقل دستمزدها به پس از مشخص شدن سبد هزينه خانواده کارگرى از سوى کميته تخصصى بررسى اين موضوع موکول خواهد شد. در اين گزارش شوراى عالى کار با اشاره به اينکه در سال اخير دستمزدها تنها بر مبناى نرخ تورم اعلام شده از سوى بانک مرکزى تعيين شده است اظهار داشت که در حال حاضر ميزان آن ٦٩ هزار و ٨٠٠ هزار تومان است در حاليکه خط فقر اعلام شده از سوى سازمان مديريت و برنامه ريزى رقمى در حدود ٨٠ هزار تومان را تشکيل ميدهد.

اولين سوال اينست که خط فقر بالاخره کجاست؟ ١٨٠ هزار تومان يا ٨٠ هزار تومان؟ جمهورى اسلامى بسته به شرايط جواب متفاوتى به اين سوال داده است. در سال ٧٩ خط فقر ١٧٠٠٠٠ تومان اعلام شد. سال گذشته از اينکه ٨٠ درصد مردم در زير خط فقر و با درآمد زير ١٨٠٠٠٠ تومان زندگى ميکند صحبت به ميان آمد و امسال درست هنگاميکه صحبت از تعيين ميزان حداقل دستمزدهاست، و در زمانيکه از تناسب ميزان افزايش دستمزدها با نرخ تورم صحبت ميشود و بحث بر سر تعيين سبد هزينه کارگران است نرخ خط فقر به ٨٠٠٠٠ تومان کاهش مى يابد. و قابل توجه اينکه حتى دستمزد همين امروز کارگران از اين نرخ نيز نازل تر است.

دومين موضوع نرخ تورم است. اينکه نرخ تورم در واقعيت بسيار بالاتر از آن چيزى است که جمهورى اسلامى ميگويد بحث جداگانه اى است. اما اين حکومت به نرخ اعلام شده تورم خودش هم وفادار نميماند. چند ماه پيش روزنامه هاى رسمى از تورم ٣٥ در صدى سخن گفتند. اما امروز بحث از ١٥ درصد نرخ تورم است.اما مهمترين نکته سبد هزينه کارگرى است. براستى مقامات جمهورى اسلامى که با نيروى مسلح به کارگر نساجى که حقوق يک سال و دوسال عقب مانده اش را ميخواهد حمله ميکنند، چه چيزى را در سبد کارگر ميخواهند بگذارند؟ کارگر و فرزند و همسرش چه چيز را حق دارند که در سبد خويش داشته باشند؟ نان بخور و نمير يا زندگى اى متناسب با استاندارد اول قرن بيست و يکم؟ چه کسى قرار است اين سبد را تعريف و تعيين کند؟ در جامعه اى که رساندن دستمزد کارگر و معلم به سطح خط فقر يک جاه طلبى بحساب مى آيد و بايد برايش جنگيد، سبد هزينه کارگرى اى که حکومت ميخواهد محتوياتش را تعيين کند بدرد چه کسى ميخورد؟ روشن است که در سبد کذايى هزينه خانوار کارگرى، مبنا استانداردهاى متوسط معمول در جامعه و نيازهاى بشر متمدن امروز نيست. بلکه همه تلاش اينست که کارگر هر روز بيشتر از خواستها و مطالبات انسانيش عقب رانده شود.

تعريف سبد هزينه کارگرى و رابطه دستمزد و خط فقر توسط جمهورى اسلامى فقط بخشى از فقر و بيحقوقى کارگران در اين جهنم واقعى سرمايه دارى را نشان ميدهد. اما دستمزد کارگران را خط فقر تعيين نميکند. کارگران سبد فقر را نمى پذيرند. دستمزد کارگران بايد جوابگوى نيازهاى واقعى آنها باشد. نرخ تورمى که از سوى بانک مرکزى و نهادهاى ذيربط اين سيستم اعلام ميشود نميتواند هيچ اعتبار حقوقى و قانونى براى کارگران داشته باشد. ميزان دستمزد کارگران بايد توسط نمايندگان واقعى خود کارگران و متناسب با استاندارهاى متوسط موجود در جامعه و جامعه متمدن بشر امروز باشد.

در شرايط سياسى متحول امروز در ايران و پتانسيل بالاى پشتيبانى توده هاى مردم از حرکتها و اعتراضات کارگرى، و در شرايطى که بحث بر سر افزايش دستمزد موضوع روز کارگران است، شرايط براى دامن زدن به مبارزه اى سراسرى و گسترده حول خواست افزايش دستمزدها مناسب است. کارگرانى که نقشى کليدى در اقتصاد جامعه دارند، کارگران نفت، توانير، ماشين سازى ها و ذوب آهن نيروى موثر و تعيين کننده براى پيشبرد اين مبارزه هستند. بايد به تدارک اين مبارزه شتافت. مبارزه اى سراسرى براى افزايش دستمزدها ميتواند نيروى عظيم کارگران را براى شکستن اين شرايط مشقت بارى که بر کارگران تحميل کرده اند بسيج کند.

١٣ فوريه